Ի՞նչ է LUFS-ը

LUFS նշանակում է Loudness Units relative to Full Scale, այսինքն՝ բարձրության միավորներ լրիվ սանդղակի նկատմամբ։ Այն գալիս է ITU-R BS.1770 ստանդարտից, որի վրա հիմնված է EBU R128-ը։ LUFS չափիչը ֆիլտրում է ձայնը, որպեսզի այն համապատասխանի ականջի լսողությանը, ապա միջինացնում է մակարդակը որոշակի ժամանակահատվածում։ Մեկ LU-ն 1 dB փոփոխություն է, ուստի −10 LUFS մաստերը 4 dB-ով ավելի բարձր է, քան −14 LUFS մաստերը։

Այս թիվը կարևոր է, քանի որ սթրիմինգ ծառայությունները երաժշտությունը նվագարկում են դրանով։ Spotify-ը ըստ նախնականի թրեքերը նվագարկում է −14 LUFS ինտեգրալով, ուստի −10 LUFS չափված մաստերն իջեցվում է 4 dB-ով։ Պիկային չափիչը դա չի կարող ասել։ LUFS չափիչը կարող է։

Ինչ է չափում LUFS չափիչը

LUFS չափիչն անում է երեք բան, որ սովորական մակարդակի չափիչը չի անում։

1. Չափելուց առաջ կիրառում է K-weighting։ K-weighting-ը high-shelf բարձրացում է և ցածրերի կտրում, որոնք մոտարկում են ականջի լսողությունը։ Խոր բասն ավելի քիչ է հաշվվում, իսկ վերին տիրույթը՝ մի փոքր ավելի։
2. Միջինացնում է կշռված մակարդակը ժամանակային պատուհանում՝ 400 ms, 3 վայրկյան կամ ամբողջ երգը՝ կախված ցուցմունքից։
3. Ամբողջ երգի ցուցմունքի համար գեյթով հեռացնում է լռությունն ու շատ հանգիստ հատվածները, որպեսզի դրանք չիջեցնեն թիվը։

«Լրիվ սանդղակի նկատմամբ» նշանակում է, որ հղման կետը թվային սանդղակի վերին սահմանն է։ Իրական երաժշտությունը ցույց է տալիս բացասական թվեր։ Հանգիստ ակուստիկ մաստերը կարող է ցույց տալ −18 LUFS, իսկ խիտ, ուժեղ լիմիթավորվածը՝ −8 LUFS։ Ավելի բարձր թիվը (զրոյին ավելի մոտ) նշանակում է ավելի բարձր ձայն։

LUFS vs dB

Դեցիբելը հարաբերություն է։ Որևէ իմաստ ունենալու համար այն հղման կետի կարիք ունի, և «dB»-ից հետո տառերն անվանում են այդ հղումը։ Պիկային չափիչի dBFS-ը ցույց է տալիս ֆայլի ամենաբարձր սեմփլը։ Այն ոչինչ չի ասում այն մասին, թե որքան բարձր է հնչում երգը։

Վերցրեք երկու մաստեր, որոնց պիկը −1 dBFS է։ Մեկը դաշնամուրային պարզ պիես է, մյուսը՝ կոմպրեսված ռոք միքս։ Պիկային չափիչը երկուսի համար էլ նույն թիվն է ցույց տալիս։ LUFS չափիչը կարող է դաշնամուրը ցույց տալ −18 LUFS, իսկ ռոք միքսը՝ −9 LUFS, այսինքն՝ 9 LU տարբերություն, որը համապատասխանում է լսածին։

Փոփոխությունների համար LUFS-ը և dB-ն համընկնում են։ Ֆեյդերով թրեքն իջեցրեք 3 dB-ով, և դրա LUFS ցուցմունքը կնվազի 3 LU-ով։ Ահա թե ինչու սթրիմինգ ծառայությունը կարող է վերցնել ձեր ինտեգրալ LUFS-ը, համեմատել այն իր թիրախի հետ և հաշվել gain-ի ճշգրիտ փոփոխությունը։

Պիկային մակարդակը դեռ կարևոր է քլիփինգի համար։ Այն կարդալու ժամանակակից եղանակը true peak-ն է dBTP-ով, որը որսում է սեմփլերի միջև պիկերը։ True peak-ի ուղեցույցը նկարագրում է dBTP-ն ընդդեմ dBFS-ի և թե ինչու է −1 dBTP-ն սովորական սահմանը։

LUFS vs RMS

RMS չափիչը միջինացնում է ազդանշանի մակարդակը, բայց բոլոր հաճախականությունները հավասար է դիտարկում և գեյթ չունի։ Բարձր սաբ բասային գիծը RMS ցուցմունքը բարձրացնում է նույնքան, որքան նույն մակարդակի վոկալը, թեև ականջը վոկալն ավելի բարձր է լսում։ Երկար ֆեյդը կամ լուռ ինտրոն իջեցնում են RMS միջինը։

LUFS-ը լուծում է երկու խնդիրն էլ։ K-weighting-ը կրճատում է ցածրերի բաժինը ցուցմունքում, իսկ գեյթն անտեսում է լռությունը։ Այսպիսով, նույն ինտեգրալ LUFS ունեցող երկու թրեքը բարձրությամբ մոտ են հնչում, ինչը նույն RMS ունեցող թրեքերի դեպքում հաճախ այդպես չէ։ Ահա թե ինչու սթրիմինգ ծառայություններն ու հեռարձակման ստանդարտներն օգտագործում են LUFS։

Ինտեգրալ, կարճաժամկետ և ակնթարթային

LUFS չափիչը սովորաբար ցույց է տալիս երեք ցուցմունք։ Դրանք չափում են նույն բանը տարբեր պատուհաններում։ Չափիչները հաճախ դրանք նշում են I, S և M տառերով, և հենց դա են նկատի ունենում «LUFS-I» կամ «LUFS M և LUFS S» ասելիս։

Ցուցմունք	Նշան	Պատուհան	Ինչի համար
Ակնթարթային	M	400 ms	Տեսնել մեկ հարվածի, բառի կամ դրոփի բարձրությունը
Կարճաժամկետ	S	3 վայրկյան	Համեմատել քուփլետը կրկներգի հետ կամ հետևել բարձրությանը երգի ընթացքում
Ինտեգրալ	I	Ամբողջ երգը՝ գեյթով	Ստանալ այն մեկ թիվը, որն օգտագործում են սթրիմինգ ծառայությունները

Ինչպե՞ս է աշխատում գեյթինգը

Ինտեգրալ ցուցմունքն օգտագործում է երկու գեյթ։ Բացարձակ գեյթը հեռացնում է −70 LUFS-ից ցածր ամեն ինչ, այսինքն՝ լռությունը։ Ապա հարաբերական գեյթը հեռացնում է առանց գեյթի մակարդակից 10 LU-ից ավելի ցածր ամեն ինչ, այսինքն՝ շատ հանգիստ հատվածները։

Ահա թե ինչ է դա անում գործնականում։ Երգի վերջում ավելացրեք 20 վայրկյան լռություն, և RMS միջինը կնվազի։ Ինտեգրալ LUFS-ը կմնա նույնը, քանի որ բացարձակ գեյթը դեն է նետում լռությունը։

Ո՞ր ցուցմունքն է կարևոր

Հանձնման թիրախի համար օգտագործեք ինտեգրալը։ Երբ ծառայությունն ասում է −14 LUFS, նկատի ունի ամբողջ թրեքի ինտեգրալ բարձրությունը։ Կարճաժամկետն ու ակնթարթայինն օգնում են աշխատանքի ընթացքում։ Կրկներգը կարող է լինել −8 LUFS կարճաժամկետ այն երգում, որի ինտեգրալը −11 LUFS է, և այդ տարբերությունը մաս է կազմում երգի շարժման։

LU և բարձրության տիրույթ

LU-ն LUFS-ի հետ օգտագործվող հարաբերական միավորն է։ LUFS-ը բացարձակ մակարդակ է, LU-ն՝ տարբերություն։ «Այս մաստերը 2 LU-ով բարձր է ռեֆերենսից» նույնն է, ինչ «2 dB-ով բարձր» LUFS չափիչով։

Բարձրության տիրույթը՝ LRA-ն, չափվում է LU-ով։ Այն նկարագրում է, թե որքան է փոփոխվում բարձրությունը երգի ընթացքում։ Հանգիստ քուփլետներով և բարձր կրկներգով թրեքն ավելի լայն LRA ունի։ Սկզբից մինչև վերջ ուժեղ լիմիթավորված մաստերը՝ նեղ։ LRA-ն մեկ ճիշտ արժեք չունի։ Օգտագործեք այն՝ տեսնելու համար, թե երգի շարժումից որքանն է փրկվել լիմիթերից հետո։

Ինչպե՞ս չափել LUFS-ը

Չափեք արտահանված ֆայլը սկզբից մինչև վերջ և կարդացեք ինտեգրալ LUFS-ը և true peak-ը միասին։ Կրկներգի ցիկլից վերցված ցուցմունքն ավելի բարձր կլինի, քան ամբողջ երգինը։ Բարձրախոսից միկրոֆոնով վերցված ցուցմունքը չափում է նաև սենյակը, ոչ միայն ֆայլը։

ABSeq-ը դա անում է ձեր բեռնած յուրաքանչյուր ֆայլի համար։ Յուրաքանչյուր թրեք ցույց է տալիս իր ինտեգրալ LUFS-ը՝ չափված ITU-R BS.1770 և EBU R128 ստանդարտներով, և true peak-ը dBTP-ով։ Pro-ով LUFS գրաֆիկը ցույց է տալիս կարճաժամկետ բարձրությունն ամբողջ երգի ընթացքում՝ −14 LUFS գծի համեմատ, իսկ դրա ցուցմունքը ցույց է տալիս S, M և I։ iPhone-ում LUFS չափելու ուղեցույցը քայլ առ քայլ բացատրում է դա։

Թիվն ունենալուց հետո հաջորդ հարցն այն է, թե ինչ պետք է այն լինի։ Յուրաքանչյուր սթրիմինգ ծառայության LUFS թիրախները ցույց են տալիս, թե ինչ մակարդակով են նվագարկում Spotify-ը, Apple Music-ը, YouTube-ը և մյուսները։ Թիրախից բարձր մաստերը չի պարգևատրվում։ Ծառայությունն իջեցնում է այն, և այն նվագում է ավելի ցածր մաստերի մակարդակով՝ ավելի քիչ դինամիկ դիապազոնով։

LUFS-ը կարևոր է նաև երկու տարբերակ համեմատելիս։ Ականջը ավելի բարձր տարբերակը լսում է որպես ավելի լեցուն ու պայծառ, և մոտ 1 dB տարբերությունը բավական է ընտրությունը շեղելու համար։ Նախքան գնահատելը համահարթեցրեք տարբերակներն ըստ ինտեգրալ LUFS-ի։ Մակարդակի համահարթեցման ուղեցույցը բացատրում է, թե ինչպես։

Հարցեր

Ի՞նչ է նշանակում LUFS

LUFS նշանակում է Loudness Units relative to Full Scale։ Դա բարձրության միավոր է, որը սահմանված է ITU-R BS.1770-ում և օգտագործվում է EBU R128-ում։ Չափիչը կիրառում է K-weighting, այսինքն՝ high-shelf բարձրացում և ցածրերի կտրում, որոնք մոտարկում են ականջի լսողությունը, ապա միջինացնում է մակարդակը ժամանակի ընթացքում։ Մեկ LU-ն հավասար է 1 dB փոփոխության։

LUFS-ը և dB-ն նո՞ւյնն են

Ոչ։ Պիկային չափիչի dB-ն ցույց է տալիս ամենաբարձր սեմփլը, որը քիչ բան է ասում երգի հնչողության բարձրության մասին։ LUFS-ը չափում է ընկալվող բարձրությունը ժամանակի ընթացքում։ Սակայն փոփոխությունները համընկնում են։ Թրեքն իջեցրեք 3 dB-ով, և դրա LUFS ցուցմունքը կնվազի 3 LU-ով։

Ի՞նչ է LUFS-I-ը

LUFS-I-ը ինտեգրալ բարձրությունն է, այսինքն՝ միջինն ամբողջ երգի ընթացքում՝ գեյթինգով։ Բացարձակ գեյթը հեռացնում է −70 LUFS-ից ցածր ամեն ինչ, իսկ հարաբերական գեյթը՝ առանց գեյթի մակարդակից 10 LU-ից ավելի ցածր ամեն ինչ, ուստի լռությունն ու հանգիստ ընդմիջումները չեն իջեցնում թիվը։ Սթրիմինգ թիրախները, օրինակ՝ Spotify-ի −14 LUFS-ը, վերաբերում են ինտեգրալ բարձրությանը։

Ո՞րն է տարբերությունը LUFS M-ի և LUFS S-ի միջև

LUFS M-ը ակնթարթային բարձրությունն է՝ չափված 400 ms պատուհանով, ուստի այն հետևում է առանձին հարվածներին և բառերին։ LUFS S-ը կարճաժամկետ բարձրությունն է 3 վայրկյանում, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է քուփլետը համեմատվում կրկներգի հետ։ Ոչ մեկը հանձնման թիրախ չէ։ Դրա համար օգտագործեք ինտեգրալ բարձրությունը։

Ինտեգրալ, թե՞ կարճաժամկետ LUFS, որի՞ն հետևել

Միքսելիս հետևեք կարճաժամկետին՝ տեսնելու, թե ինչպես է բարձրությունը շարժվում երգի ընթացքում, և վերջնական արտահանման վրա ստուգեք ինտեգրալը։ Կրկներգը կարող է ցույց տալ −8 LUFS կարճաժամկետ այն երգում, որի ինտեգրալը −11 LUFS է։ Միայն ինտեգրալ թիվն է որոշում, թե որքան կիջեցնի թրեքը սթրիմինգ ծառայությունը։